MENU
LIÊN KẾT

ĐAU MÃN TÍNH SAU PHẪU THUẬT

ĐAU MÃN TÍNH SAU PHẪU THUẬT

Khi nào thì được gọi là đau mãn tính?

Đau mãn tính sau phẫu thuật được định nghĩa là đau kéo dài hơn 6 tháng sau mổ, sau chấn thương. Các loại phẫu thuật có nguy cơ cao gây đau mãn tính theo thứ tự được tính đến như: Phẫu thuật cắt cụt chi, phẫu thuật có mở lồng ngực (mở theo xương ức, mở đường bên theo khoang liên sườn), phẫu thuật cắt vú, phẫu thuật sửa chữa thoát vị bẹn. Đây là 4 loại phẫu thuật thường có nguy cơ dẫn đến bệnh nhân bị đau mãn tính nếu như việc  điều trị giai đoạn đau cấp tính và điều trị dự phòng đau trước khi phẫu thuật kết thúc  không hiệu quả.

 

 Làm gì khi bị đau dai dẳng?

Lâu nay mọi người thường nghĩ rằng đau sau một tổn thương, hay sau một cuộc phẫu thuật là một diễn tiến tự nhiên. Cơ thể mình phải chịu đựng, phải chung sống và chấp nhận và thích nghi với bệnh tật. Điều đó không còn đúng nữa vì với sự phát triển của y học, sự trợ giúp của các phương tiện chẩn đoán, của thuốc, sự phối hợp làm việc theo nhóm của nhân viên y tế, sự nâng cao hiểu biết và giải thích các cơ chế sâu hơn về cơ chế bệnh học của đau cấp và đau mãn sẽ giúp giảm bớt gánh nặng đau đớn mà bạn phải chịu đựng. Vì vậy, các bạn đừng ngại ngần gì , hãy mạnh dạn nói với bác sỹ của bạn về sự đau đớn mà  bạn đang phải chịu đựng trong từng giây từng phút!  “Hãy biết gõ cửa và chia sẻ. Một con đường tươi sáng hơn, lạc quan hơn sẽ hiện ra trước mắt bạn, đừng ngại ngần gì, vì đó là quyền của bạn!”. Hiệp hội nghiên cứu về đau thế giới  (IASP: International Association for the Study of Pain) tuyên bố: Được giảm đau- đó là một quyền của con người.

Hãy dùng các từ mô tả cảm giác đau đớn của bạn: đau như cắt, đau bỏng rát, đau nhói như ong đốt, đau như bị kẹp- bị chuột rút, đau như kiến bò- râm ran, đau tê cóng, đau như bắn vào da thịt, đau như dao đâm, đau khổ cực độ,… một hoặc nhiều tính từ mô tả về sự đau. Tính chất đau này ít nhất bạn cũng đã gặp và trải nghiệm ít nhất một lần trong đời. Vậy tại sao bạn không mạnh dạn bày tỏ về cảm giác đau bạn đang phải chịu đựng với bác sỹ của bạn?

Rất nhiều người đã từng nghĩ rằng nói với người khác về sự đau, đau đớn của mình là thể hiện sự yếu đuối của chính mình hoặc gây phiền toái cho người khác. Nhưng điều quan trọng không phải là thế, nếu bác sỹ biết được tình trạng đau đớn mà bạn đang phải chịu đựng sẽ giúp họ làm việc tốt hơn để tìm ra nguyên nhân và giúp bạn cảm thấy thoải mái, hồi phục nhanh hơn, giúp bạn có cuộc sống cân bằng hơn, chất lượng hơn. Đó là quyền của bạn và bạn sẽ được hưởng lợi từ chăm sóc y tế.

Cảm giác về đau của mỗi người rất  khác nhau. Cùng một vị trí tổn thương, cùng một loại phẫu thuật, cùng một loại tổn thương, nhưng mỗi người lại cảm nhận và mô tả khác nhau, vì đau là cảm giác chủ quan. Đau phụ thuộc vào cá nhân, tính cách, tâm lý, văn hóa, tín ngưỡng, tinh thần và trải nghiệm.

 

Các câu hỏi cơ bản mà bác sỹ sẽ hỏi bạn:

Đau ở đâu? Đau như thế nào? Đau nhiều hay ít?

Bốn mức độ bạn có thể lựa chọn:

Không đau, đau nhẹ, đau vừa, đau dữ dội. Có thể, bác sỹ sẽ đưa cho bạn một thước đánh giá độ đau dựa vào nét mặt hoặc con số (từ 1 đến 10) để bạn tự lượng giá mức độ đau của bạn một cách gián tiếp.

 

Bạn cũng nên hỏi lại bác sỹ nếu như bạn không chắc về sự tự lượng giá bằng phương pháp và cách đánh giá về đau mà bạn được hỏi, bác sỹ  sẽ đưa cho bạn những bộ câu hỏi, những thước đo về đau chuyên biệt hơn, cụ thể hơn để đánh giá đúng tình trạng đau mà bạn đang phải chịu đựng, từ đó có được quyết định điều trị đau cho bạn hiệu quả nhất.

Để giải quyết vấn đề đau đớn của bạn, ngày nay có rất nhiều sự lựa chon cho bạn từ việc không dùng thuốc, đến việc phải dùng thuốc hay các thủ thuật chuyên sâu, các phẫu thuật giảm đau. Khám xét, hỏi bệnh và đánh giá một cách khách quan mức độ đau và sự ảnh hưởng đến cuộc sống hằng ngày của bạn, bác sỹ điều trị đau sẽ tư vấn cụ thể cho bạn, ví dụ: tập luyện Yoga, nghe nhạc, chơi với thú cưng, thiền, cầu nguyện, vật lý trị liệu, xoa bóp, bấm huyệt, dùng thảo dược, liệu pháp thư giãn- gây chú ý, thôi miên,  dùng thuốc, dùng thủ thuật gây tê vùng chọn lọc, dùng sóng radio, phẫu thuật đặt điện cực kích thích hệ thần kinh trung ương để giảm đau (gồm tủy sống, não).    

Các câu hỏi của bệnh nhân mà bác sỹ kiểm soát đau thường gặp:

1.    Liệu tôi chỉ uống thuốc khi đau rất nhiều? Câu trả lời là: Không! Đừng bao giờ đợi đến khi đau trầm trọng mới dùng thuốc. Đau sẽ dễ kiểm soát hơn khi nó ở mức độ vừa phải. Nhưng bạn nên dùng thuốc theo đơn, điều đó có nghĩa là đôi khi bạn phải dùng thuốc thường xuyên nhưng đôi khi bạn chỉ dùng khi thực sự cần.

2.    Tôi sẽ bị nghiện thuốc giảm đau? Câu trả lời: Không, nguy cơ nghiện thuốc là hiếm.

3.    Điều gì xảy ra nếu sự đau không cải thiện? Câu trả lời: Đừng bao giờ lo lắng về cảm giác làm phiền người khác, ít nhất là đối với bác sỹ của bạn. Sự đau đớn của bạn vẫn tiếp tục điều này đồng nghĩa với cơ thể bạn vẫn đang có những sự thay đổi, điều này bác sỹ kiểm soát đau cho bạn phải được biết. Mặt khác, kế hoạch kiểm soát đau cho bạn vẫn còn tiếp tục và có thể có sự thay đổi cho phù hợp. Không chỉ có bác sỹ và y tá kiểm soát đau bên bạn mà còn rất nhiều bác sỹ chuyên khoa khác, làm việc theo nhóm để tư vấn và giúp đỡ bạn.

4.    Liệu thuốc giảm đau sẽ không còn có tác dụng nữa không ? Câu trả lời: Thuốc giảm đau không bao giờ ngừng tác dụng, nhưng đôi khi cơ thể trở nên quen với một số thuốc nhất định gọi là hiện tượng dung nạp thuốc. Thay đổi liều, hoặc đổi thuốc sẽ giải quyết được vấn đề này.

5.    Nếu mà tôi phàn nàn quá nhiều về sự đau đớn của mình, tôi sẽ bị đối xử như một bệnh nhận khó chịu? Câu trả lời : Bệnh nhân bao giờ cũng đúng. Việc kiểm soát đau và công việc của bác sỹ mà bạn tìm gặp. Bạn phải được đau ít nhất có thể. Bạn sẽ không bao giờ bị đối xử như một bệnh nhân khó chịu nếu như bạn thẳng thắn nói với bác sỹ kiểm soát đau của bạn rằng bạn còn đau hay bạn có những tác dụng phụ do việc điều trị gây nên. Bạn hãy diễn đạt sự đau đớn của bạn một cách mạch lạc, sáng sủa, không  trách móc  bất kỳ ai bạn sẽ nhận được sự phản hồi tốt. Điều đó giúp ích cho bản thân bạn và bác sỹ của bạn. Bạn hãy luôn nhớ rằng chẳng có lý do gì mà bất kỳ ai phải chịu đựng một sự đau đớn trầm trọng cả!

6.    Bao lâu thì sự đau sẽ quay trở lại? Câu trả lời: Đừng bao giờ đợi bác sỹ, hay y tá kiểm soát đau đưa thuốc cho bạn. Khi nào cảm giác đau bắt đầu trở nên khó chịu thì nói với họ. Nếu thuốc giảm đau làm cho bạn buồn ngủ hoặc buồn nôn- nôn, hay đau dạ dày mà bạn không muốn thì hãy nói với bác sỹ của bạn. Lúc này cần thay đổi sang dạng thuốc khác, sẽ có rất nhiều lựa chọn.

7.    Làm sao có thể kiểm soát được sự đau đớn ở nhà? Câu trả lời: Một toa thuốc cụ thể, tỉ mỉ sẽ giúp bạn không phải lo lắng về điều này. Thậm chí bác sỹ kiểm soát đau sẽ giúp bạn biết được nhưng tác dụng không mong muốn của mỗi loại thuốc và cách xử trí nếu có để bạn bớt lo lắng.

Trẻ em thì thường khó diễn đạt được sự đau của mình, còn bố mẹ hay lo sợ con mình uống quá nhiều thuốc giảm đau. Bác sỹ sẽ chỉ cho bố mẹ biết để tìm các dấu hiệu trực tiếp hay gián tiếp của đau để biết cách nhận định và điều chỉnh cho phù hợp. Một điều nên nhớ là luôn phải giữ liên lạc và phản hồi với bác sỹ kiểm soát đau.

Tuy vậy, tùy mức độ hay mỗi giai đoạn của đau mà bạn cần được tư vấn đúng cách cho sự lựa chọn của mình để có được sự hồi phục nhanh chóng và đúng mực nhất để bạn có được cuộc sống cân bằng hơn thể hiện là bạn có thể đi lại vận động một cách bình thường được, bạn có thể ho, có thể hít thở sâu và nhất là bạn có được một thân hình tự tin, khuôn mặt luôn vui vẻ, yêu đời và luôn có một giấc ngủ tốt.

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Trang Điện Tử Khoa gây mê hồi sức B, bệnh viện TW Huế Mọi thông tin xin gửi về: [email protected] Năm xuất bản: 2013
Hoạt động