MENU
LIÊN KẾT

ẢNH HƯỞNG CUA GÂY MÊ ĐỐI VỚI TRẺ EM

Bác sỹ Đào Kim Dung- GMHS nhi- BVVĐZemanta Related Posts Thumbnail
Mỗi năm, hàng triệu trẻ sơ sinh và trẻ tập đi trên thế giới được gây mê để tiến hành các thủ thuật từ chữa thoát vị rốn đến phẫu thuật tai.

Các nhà khoa học Mỹ cho rằng việc gây mê trong phẫu thuật cho trẻ dưới 2 tuổi có thể ảnh hưởng khả năng học tập về sau.

Kết quả ghi nhận so với trẻ bình thường ở cùng độ tuổi, nguy cơ giảm năng lực học tập tăng gấp hai lần ở những trẻ từng trải qua nhiều lần gây mê, đặc biệt là vấn đề ngôn ngữ.

Phẫu thuật gây mê tác động đến khả năng học tập của trẻ

Các chuyên gia nghiên cứu thuộc Bệnh viện Mayo ở thành phố Rochester (Mỹ) đã phát hiện mối liên hệ giữa trẻ trải qua nhiều lần phẫu thuật cần gây mê dưới 2 tuổi và khả năng học tập sau này trong đời.

Cuộc nghiên cứu được thực hiện trên cơ sở dữ liệu của 5.357 trẻ em trong khuôn khổ Dự án Dịch tễ học Rochester, và xem xét hồ sơ y khoa và học vấn của 1.050 trẻ em ra đời tại một khu vực của thành phố này trong thời gian từ năm 1976 đến năm 1982.

“Sau khi loại bỏ những yếu tố liên quan đến các vấn đề về sức khỏe, chúng tôi nhận thấy trẻ được gây mê và phẫu thuật 1 lần trước tuổi lên 2 có nguy cơ bị những vấn đề liên quan đến khả năng nói và ngôn ngữ cao gần gấp 3 lần so với trẻ không phải trải qua phẫu thuật trong 2 năm đầu đời”, ông David Warner, đồng tác giả nghiên cứu, cho biết.

Trong số những trẻ được mổ nhiều lần dưới 2 tuổi: 36,6% bị suy giảm khả năng học tập sau này trong đời. Ở những trẻ được phẫu thuật 1 lần: 23,6% bị suy giảm khả năng học tập, trong khi nhóm trẻ không phải trải qua phẫu thuật, gây mê trước 2 tuổi là 21,2%.

Gây mê và mối liên quan với trẻ tăng động

Những người được gây mê nhiều lần để phẫu thuật từ lúc còn nhỏ sẽ có tỉ lệ mắc chứng bệnh tăng động giảm chú ý (attention deficit hyperactivity disorder – ADHD) gấp đôi bình thường (tạp chí Mayo Clinic Proceedings và trang Psychcentral.com- Mỹ).

Trong một phân tích dữ liệu về y khoa và giáo dục những trẻ được sinh ra từ năm 1976-1982 của David Warner (bác sĩ gây mê làm việc tại viện Mayo Clinic), các nhà khoa học tìm thấy có 341 trường hợp trẻ từ 19 tuổi trở xuống mắc chứng tăng động giảm chú ý. Các nhà nghiên cứu đã hồi cứu hồ sơ bệnh án kéo dài cả thập kỷ của các đối tượng trên để tìm xem liệu có mối tương quan nào giữa căn bệnh này với chất gây mê và phẫu thuật lúc còn nhỏ không.

Trước đó, nghiên cứu trên động vật cho thấy thuốc gây mê được dùng trong phẫu thuật gây ra những biến đổi trong não của các con vật nhỏ. Phát hiện này đã khơi mào cho một cuộc khảo sát dựa trên kết quả dịch tễ học, tập hợp hồ sơ của các em nhỏ chào đời từ năm 1976 đến 1982, tại thành phố Rochester (Minnesota -Mỹ), qua đó tìm ra những đối tượng mắc chứng tăng động hoặc chậm phát triển trí tuệ.

Kết quả cuối cùng ghi nhận, những trẻ không tiếp xúc với thuốc gây mê và phẫu thuật lúc còn nhỏ thì tỷ lệ mắc chứng tăng động là 7,3%, trong khi những trẻ từng bị gây mê và phẫu thuật thì tỷ lệ này là 17,9%. (Nghiên cứu đã tính toán đến các nhân tố ảnh hưởng đến kết quả khảo sát như tuổi tác, giới tính, trọng lượng lúc mới sinh và các điều kiện sức khỏe…).

Mặc dù vậy bác sĩ David Warner cho rằng, phát hiện này không khẳng định chất gây mê gây ra chứng tăng động giảm chú ý ở trẻ. Ông nói: “Đây mới là một nghiên cứu khảo sát. Có thể còn nhiều yếu tố khác góp phần làm gia tăng nguy cơ mắc chứng tăng động ở trẻ khi thường xuyên tiếp xúc. Song những phát hiện bước đầu trên chắc chắn sẽ mở ra một cuộc điều tra sâu hơn. Hiện các nhà nghiên cứu tại Mayo Clinic và những nơi khác vẫn đang tích cực theo dõi vấn đề này”.

Gây mê ảnh hưởng sự phát triển não ở trẻ

Một nghiên cứu tìm hiểu 2.868 trẻ sinh từ năm 1989 đến 1992 tại Úc. Trong số này, có 321 trẻ trải qua phẫu thuật cần phải gây mê toàn thân trước khi lên 3. Các bác sĩ cho trẻ làm các bài kiểm tra tâm lý thần kinh nhằm đánh giá khả năng học, suy nghĩ, ghi nhớ và sử dụng ngôn ngữ của trẻ. Họ cũng xem xét những yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển ở não trẻ nhưng không liên quan đến quá trình gây mê, chẳng hạn như nhẹ cân khi sinh, thu nhập và học vấn của mẹ…Bố mẹ của trẻ cũng được yêu cầu cho biết những rắc rối về hành vi ở trẻ, chẳng hạn như trầm cảm hay thái độ hung hăng.

Kết quả: Ở nhóm trẻ đã từng bị gây mê toàn thân khi còn bé: 87% gặp khó khăn trong việc học khi lên 10, 73% gặp rắc rối với khả năng lập luận trừu tượng. 70% gặp rắc rối về nhận thức (so với những trẻ ở nhóm chưa từng bị gây mê).

Gây mê nhiều có thể ảnh hưởng tới trí nhớ của trẻ

Các nhà nghiên cứu Trường đại học Gothenburg (Thụy Điển) mới đây đã đưa ra cảnh báo rằng việc gây mê nhiều lần ở trẻ em có thể dẫn tới việc mất tế bào gốc não, làm ảnh hưởng tới trí nhớ và khả năng học tập. Nghiên cứu trên được đăng trên tạp chí Cerebral Blood Flow & Metabolis.

Nhóm nghiên cứu đã thử nghiệm trên chuột để tìm hiểu những gì xảy ra với tế bào gốc não khi bị phơi nhiễm từ trường mạnh. Họ phát hiện ra rằng từ trường không gây ảnh hưởng tới loài gặm nhấm nhưng việc gây mê nhiều lần khi chụp cộng hưởng từ có tác động tới tế bào thân não.

Klas Blomgren, tác giả nghiên cứu trên, cho biết: “Chúng tôi nghi ngại rằng những trẻ em bị gây mê lặp đi lặp lại nhiều lần trong vòng một vài năm có thể bị suy giảm trí nhớ và khả năng tiếp thu. Chúng tôi phát hiện ra rằng gây mê liên tiếp đã tiêu diệt phần lớn các tế bào gốc trong vùng hippocampus, một vùng não có vai trò quan trọng đối với trí nhớ. Các tế bào gốc ở vùng này có thể tạo thành dây thần kinh và tế bào thần kinh đệm. Sự hình thành của tế bào thần kinh là rất quan trọng đối với chức năng trí nhớ của chúng ta”.

Vấn đề suy giảm trí nhớ do gây mê ở những con chuột con vẫn tồn tại tới lúc trưởng thành. Tuy nhiên những con chuột trưởng thành lại không bị ảnh hưởng gì khi gây mê nhiều lần. Điều này có thể do những tế bào gốc não của chuột con nhạy cảm hơn.

Blomgren cho biết: “Dù đã cố gắng nhưng chúng tôi chưa biết chính xác chuyện gì xảy ra khi tế bào gốc bị tiêu diệt. Chúng tôi không thấy dấu hiệu nào của việc gia tăng sự chết tế bào, nhưng chúng tôi cho rằng các tế bào gốc đã bị mất khả năng phân chia”. Theo các nhà nghiên cứu, hoạt động vận động thân thể có thể giúp tạo lập các tế bào mới giúp củng cố trí nhớ.

Mặc dù đây là nghiên cứu đầu tiên trên người cho thấy mối liên quan này, nó vẫn chưa được rõ liệu gây mê có là thủ phạm không, hay là một nhân tố nào khác.

Những tác giả của nghiên cứu mới nhất này tìm những hồ sơ về giáo dục và y tế của tất cả 5.357 trẻ em được sinh ra ở Olmsted County, Minn., giữa năm 1976 và 1982, và những trẻ đã sống trong cùng khu vực ít nhất đến khi 5 tuổi. Những đứa trẻ này đã được gây mê/gây tê bằng Halothane hay Nitơ Oxit. Khí NO được dùng phổ biến ở Mỹ. Halothane hiện không còn được sử dụng tại Mỹ, nhưng được thay bằng những loại thuốc mới hơn có cùng cơ chế.

Não của trẻ vẫn phát triển nhanh chóng trong suốt những năm đầu đời và vì vậy rất dễ bị tổn thương. Nhưng mối liên hệ cũng có thể là do áp lực từ chính ca phẫu thuật hay từ sự thật là trẻ trải qua nhiều lần phẫu thuật ở độ tuổi quá nhỏ dễ bệnh hơn và vì vậy có nhiều khả năng phát triển chứng hạn chế khả năng học tập (theo nghiên cứu).

Wilder nói: “Nếu những nghiên cứu trong tương lai chỉ ra rằng gây mê là thủ phạm, các chất gây mê mới có thể sẽ được giảm tác dụng. Nhưng cho dù loại thuốc mới có thể là cứu tinh, nhưng cũng không dễ dàng chút nào”.

Robert Wilder, tác giả của nghiên cứu đăng tạp chí Anesthesiology: “Chúng tôi không muốn làm cho các cha mẹ lo lắng, có một mối liên hệ giữa trẻ em được gây mê 2 hay nhiều lần trong phẫu thuật và sự gia tăng khả năng bị hạn chế học tập, nhưng chúng tôi không có bằng chứng rõ ràng rằng chính việc gây mê gây sự bất lực trong học tập”.

“Thậm chí nếu tôi biết sự thật rằng gây mê có thể gia tăng nguy cơ hạn chế học tập, lời khuyên của tôi vẫn sẽ là, nếu con bạn cần được phẫu thuật, thì tốt hơn là chúng được gây mê. Tất nhiên, bạn không muốn con bạn phải chịu bất cứ ca phẫu thuật không cần thiết nào hay quá trình điều trị y tế nào, nhưng đó là lời khuyên của tôi trước khi bắt đầu nghiên cứu điều này”- Wilder, phó giáo sư của khoa Gây mê tại Đại học Y khoa Mayo – cố vấn gây mê của Mayo Clinic ở Rochester, Minn.

Tiến sĩ Randall Clark, chủ tịch Hiệp hội gây mê, ủy ban Gây mê khoa Nhi của Mỹ và là chủ tịch của khoa Gây mê Bệnh viện Nhi Denver, nói. “Đây là lĩnh vực đã được sự quan tâm đặc biệt của các nhà gây mê học. Tất cả chúng tôi đều rất quan tâm đến điều này và đang làm việc cật lực để tìm ra liệu việc gây mê có ảnh hưởng đến con người hay không, nhưng chúng tôi hiện vẫn chưa có bằng chứng rõ ràng về việc này, chúng tôi đang làm việc với FDA (Cục quản lí Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ) để tìm câu trả lời cho câu hỏi này”. Và, Clark ghi chú: ” Một số ca phẫu thuật không cấp thiết được thực hiện trong độ tuổi mà chúng ta nghĩ trẻ em có thể gặp nguy cơ”.

Tiến sĩ Caleb Ing, chuyên gia về gây mê tại Trường đại học Columbia (Mỹ), nói: “Gây mê hay trì hoãn gây mê cũng có nguy cơ nhất định cho trẻ. Do vậy, cha mẹ cần trao đổi với bác sĩ thật kỹ trước khi tiến hành phẫu thuật cần gây mê toàn thân. Nếu cần, cha mẹ nên chọn một chuyên gia thường xuyên gây mê cho trẻ em”.

Qua những thông tin trên, chúng tôi khuyên phụ huynh nên đưa con đến các trung tâm ngoại khoa lớn cho nhi khoa, các bác sỹ chuyên khoa ngoại sẽ xem xét tình trạng của con (họ sẽ dựa vào tốc độ phát triển, tính chất bệnh lý, kinh nghiệm…). Đặc biệt, các chuyên gia về gây mê hồi sức có thể khám và cho lời khuyên về các nguy cơ về gây mê cho trường hợp con chị một cách cụ thể, vì bản thân mỗi cháu có đặc điểm sức khoẻ khác nhau.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Trang Điện Tử Khoa gây mê hồi sức B, bệnh viện TW Huế Mọi thông tin xin gửi về: [email protected] Năm xuất bản: 2013
Hoạt động